خود بجنگند و در ميدان نبرد چنان قوت و شوكتى بخرج دهد كه مظفرانه روح و روان خود را كه آيت ربانى است از اسارت نفس بهيمى بيرون آورد و در مملكت بدن وى را در مقر سلطنت خود بنشاند ، چنانچه وظيفه پيغمبر اسلام صلى اللَّه عليه و آله و سلّم همين بود كه مىفرمايد : « انى بعثت لأتمم مكارم الاخلاق » . خلاصه در اين مبارك آيه در مقام خصوصيات و فضائل رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم برآمده كه درخواست ابراهيم اين بوده كه چنين رسولى بفرست كه داراى مزاياى چهارگانه باشد : 1 - تلاوت كردن آيات تكوينى و تشريعى . 2 - آزمودن كتاب و قوانين الهى . 3 - آزمودن حكمت و بيان نمودن بعضى از اسرار كائنات . 4 - آزمودن طريق تزكيه نفوس و نشان دادن درجه اعتدال كه از عمل و مجاهده با نفس شرير انسان را ميسر مىگردد و دو اصل از اصول كمال بشريت است كه بدون تكميل آن ترقى و تعالى بدرجه كمال براى احدى ميسر نمىشود : يكى تكميل قوه نظرى و ديگر تكميل قوه عملى كه اول را عقل نظرى و دوم را عقل عملى گويند . تكميل عقل نظرى باعمال و به كار واداشتن قوه فكريه و تدبر نمودن در اسرار موجودات و تدبر در نظام عالم و خصوصيات و آثارى كه بر هر يك مترتب مىگردد به قدر طاقت بشريت انجام مىگيرد و تكميل اين دو جنبه عقليه را باضافه بعلم تدبير منزل را حكمت نامند ، و از اول تعبير بحكمت الهى و عقل نظرى مىنمايند و البته سر انجام چنين حكمتى باثبات صانع و بقاى روح مىگردد كه بدون جولان دادن روح و به كار انداختن قوه فكريه ايمان تحقيقى بمبدء و معاد براى احدى تحقق نخواهد يافت . و از دوم و سوم تعبير بحكمت طبيعى و عقل عملى مىنمايند و تكميل عقل عملى در تهذيب اخلاق و اعتدال يافتن بين قواى و به كار داشتن هر قوه و مشاعر انسانى را بكارى كه در خور آن و وظيفه‌دار آن است انجام مىگيرد بطورى كه از آن فضائل و ملكات چهارگانه نفسانى پديد گردد كه عبارت از : شجاعت ، عفت ، حكمت و عدالت مىباشد . و جاى بيان اين